Wat zegt de Bijbel over relaties?

Relaties zijn overal in de Bijbel. Of je nu leest over vriendschap, familie of liefde, steeds weer gaat het over hoe mensen met elkaar omgaan. Dat is niet toevallig. De Bijbel laat zien dat relaties niet bijzaak zijn, maar juist de kern van ons bestaan. 

Waarom? Omdat God zelf relationeel is. In Genesis 1:26 spreekt God in meervoud: ‘Laten wij mensen maken.’ En al in het scheppingsverhaal ziet God dat het niet goed is voor de mens om alleen te zijn. Mensen zijn gemaakt voor verbinding – met God en met elkaar. In dit artikel ontdek je wat de Bijbel over relaties vertelt, van vriendschap tot huwelijk. 

Als je denkt aan liefde in de Bijbel, denk je misschien aan romantische gevoelens. Maar de Bijbel gaat veel dieper. De bekendste tekst over liefde staat in 1 Korintiërs 13. Daar schrijft Paulus over een bijzondere vorm van liefde: agapè. Dit is onvoorwaardelijke liefde die niet afhangt van je gevoel of van aantrekkingskracht. Het draait om het welzijn van de ander. 

Deze liefde is geduldig en vriendelijk. Ze verheugt zich niet over onrecht, maar verdraagt alles en geeft nooit op. Het belangrijkste om te begrijpen: liefde is in de Bijbel niet alleen een gevoel. Het is vooral een keuze die je laat zien in je gedrag. Je kunt zelfs liefhebben zonder het te voelen. Liefde is dus een werkwoord – iets dat je doet. 

Deze liefde vormt de basis voor hoe gelovigen met elkaar omgaan. Het is de kern van wat het betekent om Jezus te volgen. 

Vriendschap is in de Bijbel een kostbare relatievorm. Spreuken 27:9 zegt dat vriendschap gelukkig maakt. Vrienden zorgen voor elkaar, helpen elkaar en beschermen elkaar. Denk aan Prediker 4:10: als de een valt, helpt de ander hem overeind. 

Jezus geeft vriendschap een bijzondere plek. In Johannes 15:15 noemt Hij zijn volgelingen geen dienaren meer, maar vrienden. Vrienden delen alles met elkaar. Ze hebben alles voor elkaar over en gaan voor elkaar door het vuur.  

De Bijbel laat zien dat echte vriendschap meer is dan leuk samen zijn. Vriendschap mag iets kosten. Het gaat om trouw, om er zijn voor elkaar, en om samen door dik en dun te gaan. 

Goede relaties – of het nu gaat om familie, vriendschap of een huwelijk – vragen om trouw en respect. Trouw is een van de fundamenten die de Bijbel steeds benadrukt. 

Het huwelijk heeft een bijzondere plaats in de Bijbel. In de tijd van het Oude Testament waren huwelijken vaak gearrangeerd door families. Later verschuift de nadruk meer naar liefde tussen man en vrouw. In Kolossenzen 3:19 worden mannen opgeroepen om hun vrouw lief te hebben. 

Opvallend is dat van mannen in het Oude Testament werd verwacht dat ze trouw waren aan hun vrouw. Dat was anders dan in de culturen rondom Israël. Paulus waarschuwt in 1 Korintiërs 7 tegen scheiding en benadrukt dat seksuele intimiteit binnen het huwelijk belangrijk is. Het gaat om een kwetsbare, wederkerige verbinding. 

In Efeziërs wordt het huwelijk zelfs gebruikt als beeld voor de relatie tussen Christus en de kerk. Van de man wordt gevraagd zijn vrouw lief te hebben zoals Christus de kerk liefhad. Dit laat zien dat een relatie alleen werkt als beide partijen hun eigen belang opzij kunnen zetten voor de ander. 

Respect is cruciaal, vooral binnen familierelaties. Het gebod om vader en moeder te eren (Exodus 20:12) betekent dat je respect toont en waardering hebt, ook al maken ze fouten. De Bijbel roept ook op tot nederigheid: acht de ander belangrijker dan jezelf (Filippenzen 2:3). Zoek niet je eigen voordeel, maar dat van de ander. 

Natuurlijk zit hier wel een grens aan: als er binnen een relatie sprake is van uitbuiting of zelfs geweld, is het goed om hulp te zoeken.  

Net als veel andere leraren in zijn tijd vatte Jezus de hele joodse Wet samen in twee kerngeboden. Ten eerste: heb God lief met heel je hart, ziel en verstand. Ten tweede: heb je naaste lief als jezelf (Matteüs 22:37-39). Dit ‘naaste liefhebben als jezelf’ betekent dat je een ander gunt wat je jezelf gunt. 

Hieruit komt ook de Gulden Regel: behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden (Lucas 6:31). Jezus ging nog een stap verder met een nieuw gebod: 'Heb elkaar lief, zoals Ik u heb liefgehad’ (Johannes 15:12). Dit betekent liefde tonen aan iedereen – ook aan mensen die het moeilijk hebben, die ziek zijn, of die slechte keuzes maken. Zelfs aan vijanden. 

Door deze liefde zullen anderen zien dat wij bij Jezus horen (Johannes 13:34-35). 

Paulus benadrukt in zijn brieven iets radicaals: door de doop vallen alle verschillen weg. Jood of Griek, slaaf of vrij, man of vrouw – allen zijn één in Christus Jezus (Galaten 3:28). Dit principe doorbreekt hiërarchieën en sociale hokjes. 

Jezus kwam niet om gediend te worden, maar om te dienen (Marcus 10:45). Paulus roept volgelingen op om elkaar in liefde te dienen. Hij vergelijkt de kerk met het lichaam van Christus: elk lid is anders, maar alle leden hebben elkaar nodig om goed te functioneren (1 Korintiërs 12:12). 

Uiteindelijk gaan christelijke relaties over het zichtbaar maken van Gods karakter. Mensen zijn geschapen als evenbeeld van God. Dat betekent dat we Hem vertegenwoordigen in hoe we met elkaar omgaan. 

In het Oude Testament wordt Gods liefde voor zijn volk vaak vergeleken met de intense band van een echtgenoot of de onvoorwaardelijke liefde van een ouder voor een kind (Hosea 11:3-4; Psalm 103:13). De diepte van Gods liefde wordt het duidelijkst in Jezus. God heeft de wereld zo liefgehad dat Hij zijn enige Zoon gaf, zodat iedereen die in Hem gelooft eeuwig leven heeft (Johannes 3:16). 

De Bijbel over relaties laat zien dat menselijke verbindingen – vriendschap, familie of een liefdesrelatie – onlosmakelijk verbonden zijn met Gods karakter van liefde en trouw. Het gaat erom elkaar lief te hebben op een manier die de liefde weerspiegelt die God voor ons heeft. 

Wil je dieper ingaan op Bijbelse principes voor huwelijk en seksuele liefde? Ontdek dan meer op onze verdiepende pagina's over liefde en huwelijk.