Hiërarchie

Hiërarchie betekent in het algemene taalgebruik ‘rangorde’ en dat speelt in elke maatschappij en in ieder wereldbeeld een rol. Het woord komt van het Griekse hierarches, dat zoiets als ‘leider van de heilige riten’ betekent; het is een samenstelling uit hiereus (‘priester’) en arche (‘eerste plaats’, ‘oorsprong’). Deze achtergrond is voor de Bijbel van belang omdat het erop wijst dat rangordes vaak gebaseerd zijn op opvattingen over hoe God de wereld geordend heeft. Soms wordt er daarom van een ‘scheppingsordening’ gesproken.

Wat voor soort schepsel je bent, te beginnen bij mens of niet, maakt iets uit voor je plek in de rangorde van de wereld. Onder mensen maakt het daarnaast bijvoorbeeld uit of je man, vrouw of iets anders bent, of je rijk of arm bent, of je ‘hoog’ (academisch) of ‘laag’ (praktisch) bent opgeleid, tot welk volk je behoort, of je vrij of onvrij bent, en bij welke sociale klasse je hoort. Van dat laatste was in Israël het wel of niet behoren tot de priesterklasse een voorbeeld, waarbij de hogepriester in de meest letterlijke zin ‘hiërarchisch’ de hoogste was.