Astronomie en astrologie

De sterrenkunde is misschien wel de oudste wetenschap. In Bijbelse tijden, zonder moderne stadsverlichting, was op een heldere nacht de sterrenhemel altijd voor iedereen zichtbaar en duidelijk aanwezig. Naast de verwondering die de sterrenhemel toen zeker ook opriep (Jes. 40:26: ‘Kijk omhoog: wie heeft dit alles geschapen?’), had de blik naar de hemel ook een heel praktische betekenis.

Door de rotatie van de aarde rond de zon en de scheve rotatie-as van de aarde verandert het punt aan de horizon waar de zon dagelijks opgaat. Dit bepaalt dag en nacht, de seizoenen en het jaar. De rotatie van de maan rond de aarde bepaalt de lengte van een maand. De vijf zichtbare planeten, de zon en de maan leenden hun naam aan de zeven dagen van de week. De richting van de Poolster laat zien waar het noorden is, zijn hoogte bepaalt de breedtegraad en kan dus voor navigatie gebruikt worden. De sterrenhemel is daardoor allesbepalend voor onze positie in ruimte en tijd. Archeologisch onderzoek laat zien dat al tienduizend jaar geleden mensen aan de hand hiervan eenvoudige kalenders gebruikten en de juiste stand en oriëntatie bepaalden voor de bouw van monumenten.