De zachte krachten
De laatste tijd wordt het woord HOOP vaak uitgesproken en in vele boeken komt het naar voren. Het is niet verwonderlijk want we leven in bange tijden.
Als kleine mensen kunnen we niet op tegen de machten die ons breken en binden. Ook kleine landen staan machteloos tegenover grootmachten.

De vraag komt dan als vanzelf naar boven: Waar leven we van, is er nog hoop als het gaat om toekomst van ons zelf en onze wereld. Regelmatig hoor je dan woorden als: ‘De zachte krachten zullen overwinnen’. Dat is een mooie uitspraak, maar… wat wil je daarmee zeggen en waar kom je dat dan tegen dat zachte krachten overwinnen?

Het evangelie van vandaag geeft een richting aan. De afscheidsrede van Jezus begint met de woorden: HET UUR IS GEKOMEN. Het zijn niet zomaar vier woorden, nee… het is een beslissend moment. Dat wil zeggen: nu gaat het echt gebeuren, nu komt de waarheid aan het licht.

Waar gaat het om?

Ik denk, en soms weet ik zeker dat de zachte krachten zullen winnen.
Het hele evangelie is vol zachte krachten in een harde werkelijkheid en in de afscheidsrede waar we uitgelezen hebben staat Jezus aan de vooravond van zijn arrestatie en kruisdood. Ik wil graag een overzicht geven van de zachte krachten.

In het begin van het evangelie vraagt zijn moeder Hem om te helpen.

De bruiloft dreigt te verzanden: de wijn is op. Jezus zegt ‘mijn uur is nog niet gekomen’, maar Hij is wel in staat om van water wijn te maken, om van iets eenvoudigs iets moois te maken. Om het met woorden van de dichter Remco Campert te zeggen,

Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden
…
je zelf een vraag stellen
en dan die vraag aan een ander stellen…

Zo begint het proces om van water wijn te maken. Ik zeg wel eens: in het evangelie is delen vermenigvuldigen. Dat laat Jezus zien in het wonderlijk gebeuren op de berg. In de woestijn van leven is het brood op en de mensen hebben nog een lange weg te gaan. Zijn leerlingen leggen het probleem bij Jezus en Jezus zegt: ‘begin maar, deel maar wat je hebt’ … en het wonder geschiedde, het wonder van de broodvermenigvuldiging. Het werd een feest op een groene vlakte.

Delen is een zachte kracht vol hoop. Ze brengen kinderen bij Jezus om ze te zegenen en Hij zegt tegen de grote mensen: ‘Wordt als kinderen, als je niet wordt als kinderen begrijp je niets van God.’ Een vader of moeder vangt zijn of haar kind toch op als het valt. Het kostbaarste geschenk dat ouders aan kinderen kunnen meegeven is liefde en vertrouwen…daar begint Gods vertrouwen. Ook hier gaat het om zachte krachten die de hoop voeden, dat God je opvangt als je valt, als je denkt: waar doe ik het voor?

Gaan we verder. Wat moet je doen als de vijanden overheersen en je kunt niet tegen ze op? Jezus zegt: keer ze ook de andere wang toe en als ze zeggen: draag mijn last twee kilometer verderop… maak er dan vier van en als klap op de vuurpijl zegt Hij: ‘Als de graankorrel niet sterft zal er geen nieuw leven ontstaan.’

Nu zeggen velen en soms denk ik dat zelf ook…dan laat je over je heen lopen.
Dan geef je de vijand de kans te doen en te laten wat hij wil, dan ben je weerloos in deze harde maatschappij. Dat klopt en natuurlijk moet je je verdedigen maar waar je niet aan moet toegeven is je waardigheid verliezen, je menselijkheid, ook je vijand is een mens als jij….en voegt Jezus eraan toe ‘Wees niet bang.’

Nu komen we bij het evangelie van vandaag dat begint met de woorden: ‘Het uur is gekomen’, de zachte kracht van Jezus is zo sterk dat mensen Hem op handen dragen. Het volk komt in beweging en ze zien in Hem de messias. Voor de machthebbers is dat zeer bedreigend en een dodelijke dreiging voor Jezus en zijn leerlingen.

Met andere woorden: het uur is gekomen. Ze zijn samen, Jezus en zijn leerlingen, ook Judas is erbij. En dan bidt Jezus dat wonderlijke gebed waarin Hij als het ware zegt dat het kruis niet het einde is maar een teken van overwinning. God laat je niet vallen. Met andere woorden:

– Jezus spreekt woorden van eeuwig leven over de dood heen.
– De zachte krachten winnen het uiteindelijk in een keiharde machtsstrijd.
– God onbedwingbaar, Vader voor eeuwig, koning van de vrede (Oosterhuis).

De leerlingen, wij dus, zitten erbij en kijken en luisteren ernaar. Maar het wonderlijke is als iemand een getuigenisgebed uitspreekt en zijn ziel op tafel legt dan wordt het stil, dan ontstaat er iets van een eeuwig moment, dan is het net of de hemel op aarde neerdaalt.

Zo’n moment wordt een kairos-moment genoemd, een heilig moment waarop alle vragen en alle ja-maars en alle onzekerheid als sneeuw voor de zon verdwijnen … wat de toekomst ook brenge moge … zelfs de dood wordt getrotseerd. En op het eind van zijn gebed zegt Jezus ‘sta op laten we gaan’ en Hij gaat zijn heerlijkheid tegemoet, dood en opstanding.

Johannes heeft dit moment opgeschreven en het aan ons doorverteld.
Zijn leerlingen waren zo vol van de zachte kracht die van Jezus uitging dat er een beweging opgang kwam die tot de dag van vandaag niet te stuiten is.

De zachte krachten zullen overwinnen.
Dat is de hoop die ons gegeven wordt.

door: Hans Boerkamp
bron: Tijdschrift voor Verkondiging 98-03