Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Judas, de mol?

Bijbeltekst(en)

20Toen de avond was gevallen, lag Hij samen met de twaalf aan voor de maaltijd. 21Onder het eten zei Hij tegen hen: ‘Ik verzeker jullie: een van jullie zal Mij uitleveren.’ 22Dit bedroefde hen zeer, en de een na de ander vroegen ze Hem: ‘Ik toch niet, Heer?’ 23Hij antwoordde: ‘Hij die tegelijk met Mij iets uit de schaal nam, die zal Mij uitleveren. 24De Mensenzoon zal heengaan zoals over Hem geschreven staat, maar wee de mens door wie de Mensenzoon uitgeleverd wordt: het zou beter voor hem zijn als hij nooit geboren was.’ 25Toen zei ook Judas, die Hem zou uitleveren: ‘Ik ben het toch niet, rabbi?’ Jezus antwoordde: ‘Jij zegt het.’

26Toen ze verder aten nam Jezus een brood, sprak het zegengebed uit, brak het brood en gaf de leerlingen ervan met de woorden: ‘Neem, eet, dit is mijn lichaam.’ 27En Hij nam een beker, sprak het dankgebed uit en gaf hun de beker met de woorden: ‘Drink allen hieruit, 28dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden. 29Ik zeg jullie: vanaf nu zal Ik niet meer van de vrucht van de wijnstok drinken, tot de dag dat Ik er met jullie opnieuw van zal drinken in het koninkrijk van mijn Vader.’ 30Nadat ze de lofzang hadden gezongen, vertrokken ze naar de Olijfberg.

31Onderweg zei Jezus tegen hen: ‘Jullie zullen Mij deze nacht allemaal afvallen, want er staat geschreven: “Ik zal de herder doden, en de schapen van zijn kudde zullen uiteengedreven worden.” 32Maar nadat Ik uit de dood ben opgewekt, zal Ik jullie voorgaan naar Galilea.’ 33Petrus zei daarop tegen Hem: ‘Misschien zal iedereen U afvallen, ik nooit!’ 34Jezus antwoordde hem: ‘Ik verzeker je: deze nacht, nog voor de haan gekraaid heeft, zul jij Mij driemaal verloochenen.’ 35Petrus zei: ‘Al zou ik met U moeten sterven, verloochenen zal ik U nooit.’ Alle andere leerlingen vielen hem daarin bij.

In Getsemane

36Vervolgens ging Jezus met zijn leerlingen naar een plek die Getsemane genoemd werd. Hij zei: ‘Blijven jullie hier zitten, Ik ga daar bidden.’ 37Hij nam Petrus en de twee zonen van Zebedeüs met zich mee. Toen Hij bedroefd en angstig begon te worden, 38zei Hij tegen hen: ‘Ik ben diepbedroefd, tot stervens toe. Blijf hier met Mij waken.’ 39Hij liep nog een stukje verder, liet zich voorover vallen op de grond en bad: ‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker dan aan Mij voorbijgaan! Maar laat het niet gebeuren zoals Ik het wil, maar zoals U het wilt.’ 40Hij liep terug naar de leerlingen en zag dat ze lagen te slapen. Hij zei tegen Petrus: ‘Konden jullie niet eens één uur met Mij waken? 41Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak.’ 42Voor de tweede maal liep Hij bij hen vandaan en bad: ‘Vader, als het niet mogelijk is dat deze beker aan Mij voorbijgaat zonder dat Ik eruit drink, laat het dan gebeuren zoals U het wilt.’ 43Toen Hij terugkwam, zag Hij dat ze weer sliepen, want ze waren door vermoeidheid overmand. 44Hij liet hen achter, liep opnieuw wat verder en bad voor de derde maal, met dezelfde woorden als daarvoor. 45Daarna voegde Hij zich weer bij de leerlingen en zei: ‘Liggen jullie daar nog steeds te slapen en te rusten? Het ogenblik is nabij waarop de Mensenzoon wordt uitgeleverd aan zondaars. 46Sta op, laten we gaan; kijk, hij die Mij uitlevert, is al vlakbij.’

47Nog voor Hij uitgesproken was, kwam Judas eraan, een van de twaalf, in gezelschap van een grote, met zwaarden en knuppels bewapende bende, die door de hogepriesters en de oudsten van het volk was gestuurd. 48Judas, die Hem zou uitleveren, had met hen een teken afgesproken. ‘Degene die ik kus,’ had hij gezegd, ‘die is het, die moet je gevangennemen.’ 49Hij liep recht op Jezus af, zei: ‘Gegroet, rabbi!’ en kuste Hem. 50Jezus zei tegen hem: ‘Vriend, ben je daarvoor gekomen?’ Daarop kwamen de mannen naderbij, grepen Jezus vast en namen Hem gevangen.

Matteüs 26:20-50NBV21Open in de Bijbel

(…) Judas Iskariot, die Hem zou uitleveren. Matteüs 10:4b

Judas is misschien wel de meest verwarrende leerling van Jezus. Ook hij is door Jezus geroepen. En ook hij heeft alles achtergelaten om Jezus te volgen, drie jaar lang. Hij beheerde de kas van de twaalf leerlingen van Jezus. Dat doe je niet zomaar. Blijkbaar hadden de leerlingen veel vertrouwen in hem.

De evangelisten vertellen niets over de roeping van Judas. Wel voegen Matteüs, Marcus en Lucas in hun opsomming van de twaalf discipelen bij Judas Iskariot eraan toe ‘die Hem [Jezus] zou uitleveren’. De lezer is dus gewaarschuwd. Judas Iskariot is de ‘verrader’ (Lucas 6:16) van Jezus.

Nu zijn de evangeliën pas geschreven ver na de dood en de opstanding van Jezus. Terugkijkend vertellen de evangelisten de blijde boodschap, het goede verhaal van Jezus, de Gekruisigde en Opgestane. Zou Judas al vanaf het begin iets vermoed hebben van zijn specifieke rol en positie in de kring van Jezus’ volgelingen? Het blijft gissen.

Waarom staan we nu vier keer stil bij de figuur van Judas Iskariot? Hoe kan de man die Jezus verkoopt voor een paar centen ons inspireren? Het is een goede vraag, die ook gesteld kan worden aan de schrijvers van de evangeliën. Waarom vertellen zij over Judas? En, nog scherper, waarom heeft Jezus ook Judas uitgekozen en geroepen om Hem te volgen? Wist Jezus bij voorbaat al dat Judas Hem zou overleveren? Was Judas een soort mol, iemand die zich voordoet als discipel maar het niet is? Een mol die van binnenuit de zaak van Jezus wil opblazen?

De Bijbeltekst die deze vier keer centraal staat is een vraag. ‘Ik ben het toch niet, rabbi?’ (Matteüs 26:25) Ik ben het toch niet die U zal uitleveren? Het lijkt erop dat Judas hier nu een echte mollenvraag stelt. Schijnheilig; een mol weet immers precies wat hij wil. Of is het een oprechte vraag van iemand die twijfelt aan zijn geloof en aan zijn trouw aan Jezus? De vraag van een mens in verwarring?

Als je het aandurft om jezelf in Judas te spiegelen, lees dan verder. Misschien ontdek je meer van Judas bij jezelf dan je lief is.

Aan welke drie woorden denk jij bij Judas?

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschapv.4.18.6
Volg ons