Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Inleiding Filemon (NBV)

De brief van Paulus aan Filemon is geschreven naar aanleiding van een concrete kwestie: de verhouding tussen Filemon en zijn slaaf Onesimus. Paulus schreef deze brief waarschijnlijk rond het jaar 55 na Christus.

Thema

Paulus schrijft Filemon over Onesimus, een slaaf van Filemon die op dat moment bij Paulus is en door Paulus’ toedoen christen is geworden. Met zijn brief treedt Paulus op als bemiddelaar tussen Filemon en Onesimus. Paulus lijkt onzeker over hoe Onesimus ontvangen zal worden door Filemon en wil zijn terugkeer in goede banen leiden.
Paulus maakt daarbij aan Filemon duidelijk dat Onesimus hem dierbaar is geworden en door Filemon niet langer als een slaaf behandeld moet worden, maar als een geliefde broeder omdat hij christen is geworden. Ook al schrijft Paulus in de Galatenbrief dat slaven en vrije mensen in Christus principieel gelijk zijn (Galaten 3:28), toch lijkt hij niet meteen uit op hun vrijlating. Hoewel Onesimus Paulus dierbaar is geworden en hij een goede behandeling voor hem wil, bepleit Paulus dus niet dat Filemon hem vrijlaat. Paulus’ standpunt in De brief aan Filemon sluit eerder aan bij 1 Korintiërs 7:17-24, waar hij iedereen oproept om te blijven wat men was toen men werd geroepen door God.

Doelgroep

De titel van de brief aan Filemon suggereert dat deze brief alleen voor Filemon bestemd was. Maar in de aanhef worden ook Apfia en Archippus genoemd, en de gemeente die bij Filemon aan huis bijeenkomt (Filemon 1:1-2).
Het gaat bij deze brief dan ook niet zozeer om privé-correspondentie als wel om een persoonlijke brief met een openbaar karakter. Dat was gebruikelijk bij brieven uit die tijd.

De brief aan Filemon is de kortste brief van Paulus en bestaat uit slechts één hoofdstuk.

Korte inhoud

De brief aan Filemon is een voorzichtig geformuleerd pleidooi van Paulus
De inleiding (Filemon 1:1-3) bestaat uit een opschrift, waarin de afzender en geadresseerden worden vermeld, gevolgd door een zegenwens. Daarna volgt het eigenlijke pleidooi van Paulus aan Filemon over de slaaf Onesimus (Filemon 1:4-22). Dat pleidooi begint met een dankzegging en een aanhef (Filemon 1:4-7), gevolgd door de kern van het betoog (Filemon 1:8-16) en het besluit (Filemon 1:17-22). Paulus sluit de brief af met groeten (Filemon 1:23-24) en een zegenwens (Filemon 1:25).

Opbouw

1:1-3 afzenders, geadresseerden en groet
1:4-7 dankzegging
1:8-9Paulus wil Filemon iets vragen
1:10-16 Paulus’ vraag gaat over Onesimus
1:17-22Paulus’ vraag aan Filemon
1:23-25slot van de brief
hand-swipe-horizontalSwipe om alle gegevens te zien

Auteur en datering

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschapv.4.19.1
Volg ons