Wat is een zegen? 

Veel kerkdiensten eindigen met een zegen. Maar wat gebeurt er dan precies? En wie kan eigenlijk een zegen geven? Als je net begint met de Bijbellezen, kan het woord 'zegen' nogal vaag klinken. Daarom leggen we in dit artikel stap voor stap uit wat een zegen is en waarom zegenen belangrijk is voor christenen. 

Een zegen is een wens dat het goed gaat met iemand. Als je iemand zegent, spreek je deze wens hardop uit. Soms maak je daarbij ook een gebaar. In de Bijbel heeft een zegen een brede betekenis. Het gaat vaak over voorspoed en geluk in het leven. Een zegen laat zien dat God goed en trouw is. Hij wil dat het goed met je gaat. Een gezegend leven is een leven dat lang duurt, waarin je gezond bent, vreugde en dankbaarheid ervaart, en waarin je bijvoorbeeld kinderen en kleinkinderen krijgt. 

Het tegenovergestelde van een zegen is een vloek. Een vloek betekent vroeg sterven, ziek worden, geen kinderen kunnen krijgen als je dat wel zou willen. De zegen draait de vloek om, zodat het leven wordt zoals het hoort te zijn. Kortom: een zegen is de hoop dat het goed gaat op verschillende vlakken van je leven. 

De zegen kan van verschillende kanten komen, maar God is altijd de echte bron van de zegen. 

God is de eerste en belangrijkste bron van zegen. Na de zondvloed plaatst God bijvoorbeeld een regenboog in de lucht als teken van zijn trouw. Hij belooft dat hij de schepping niet loslaat en geen vernietiging meer zal gebruiken zoals bij de vloed. God brengt voorspoed en geluk aan mensen die Hem dienen. Ze leven een bijzonder leven, zoals je kunt lezen in Job 5:25-26 en Psalm 104. 

In het Oude Testament konden speciale personen God vertegenwoordigen door een zegen uit te spreken. Priesters deden dat bijvoorbeeld met deze bekende woorden: 

Er is ook een bijzonder verhaal over de profeet Bileam. Een koning huurt Bileam in om het volk Israël te vervloeken. Maar God grijpt in, waardoor Bileam Israël juist moet zegenen in plaats van vervloeken. Je leest dit verhaal in Numeri 22—24. Profeten beloofden ook dat Gods zegen op het volk en de tempel zou rusten, maar daar hoorde wel iets bij: het volk moest stoppen met verkeerd gedrag, zoals je leest in Jeremia 7:1-15. 

Maar ook gewone mensen kunnen elkaar een zegen wensen. Dit is simpelweg een wens dat het goed gaat met de ander, en dat God bij hen is. Het hoeft geen ingewikkeld ritueel te zijn. 

Jezus is de Zoon van God en een brenger van zegen. In het Nieuwe Testament lees je in de Bergrede over wie gelukkig of gezegend is. Jezus zegt: ‘Gelukkig wie …’ en noemt bijvoorbeeld mensen die arm van geest zijn of vrede brengen. Je vindt deze woorden in Matteüs 5:1-12. 

Maar de grootste zegen komt door de opstanding van Jezus. Dit is de basis voor de hoop van christenen. God is sterker dan de dood. Dit is de ultieme zegen: de dood wordt overwonnen en het leven krijgt voor altijd betekenis. 

Een zegen is bedoeld voor het welzijn en de voorspoed van een persoon of groep mensen. In de Bijbel zie je dat een gezegend leven betekent dat je lang in voorspoed leeft en je jaren doorbrengt in geluk. Dit is vooral een belangrijk thema in het Oude Testament, waarbij gehoorzaamheid aan God een rol speelt. 

Een mooi voorbeeld vind je in Genesis 25:7-8. Daar lees je over iemand die in hoge ouderdom sterft en voortleeft in zijn kinderen en kleinkinderen. Zo'n leven werd gezien als een gezegend leven. Waar God wordt gediend, is er rust, vrede en overvloed. Hemel en aarde raken elkaar daar. 

De zegen geeft ook geruststelling. God laat zijn schepping niet los, zelfs niet als alles in gevaar lijkt. Hij blijft trouw, ook in moeilijke tijden. 

Voor christenen van nu is de zegen nauw verbonden met de redding door Jezus Christus. Het gaat over een leven in relatie met God, hier en nu, maar ook in de toekomst. 

Het leven kan zwaar zijn. Er is spanning en vermoeidheid. Maar gelovigen mogen rust, kracht en moed zoeken bij God. De zekerheid is dat Hij erbij is. God geeft vrede, want Hij ís vrede.  

In zijn brieven spreekt Paulus vaak een zegen uit over de gelovigen: ‘Genade zij u en vrede van God, onze Vader, en van de Heer Jezus Christus.’ De liefde van God en de eenheid met de Heilige Geest zijn met de gelovigen. 

Je bent gezegend als je God kent. En echte godskennis is praktisch. God kennen betekent ook leven naar Gods geboden. Wanneer christenen zich door de Heilige Geest laten leiden, willen ze een goed leven leiden: een leven vol vriendelijkheid, geduld, blijdschap en vrede. Zo wordt de zegen van God zichtbaar in hun dagelijks leven.