Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Drie verbeteringen in Handelingen

Het boek Handelingen past bij de tijd na Pasen. Dit boek is het vervolg op het Evangelie volgens Lucas en vertelt hoe het verder ging na de opstanding van Jezus. In deze blog laten we drie voorbeelden zien van verbeteringen in de NBV21-versie van Handelingen.

1. ‘Geld’ wordt ‘zilver en goud’

Geld heb ik niet, maar wat ik wel heb, geef ik u: in de naam van Jezus Christus van Nazaret, sta op en loop

Dat is wat Petrus zegt tegen de verlamde in Handelingen 3:6. In de brontekst staat letterlijk ‘zilver en goud’. De NBV volgt de opvatting dat dit, zoals wel vaker, ‘geld’ betekent.

De NBV21 maakt, net als de Bijbel in Gewone Taal, een andere keuze. Want het is opvallend dat Petrus meteen zulke dure metalen noemt. Munten van goud of zilver geef je normaal niet aan een bedelaar. Mogelijk wil hij dus meer zeggen dan alleen ‘geld’. Daarom staat er in de NBV21: Zilver of goud heb ik niet…

Petrus zet met zilver en goud hoog in. Wat hij te bieden heeft, is meer waard dan rijkdom.

2. De citaten in Petrus’ toespraak

In de bekende toespraak van Petrus op het Pinksterfeest citeert hij teksten uit het Oude Testament, zoals een profetie van Joël en Psalm 110. In de NBV21 zijn deze teksten heel precies vergeleken met de vertaling van het Oude Testament. Waar het kon, zijn deze teksten nu identiek vertaald.

In Handelingen 2:20 staat bijvoorbeeld in de NBV ‘de grote, stralende dag van de Heer’. In de NBV21 staat nu: ‘de dag van de Heer […], groot en ontzagwekkend’. Dit komt overeen met Joël 3:4.

We hebben dus heel precies afgestemd waar dat kon. De verschillen die overblijven hebben te maken met het verschil tussen de Hebreeuwse en de Griekse brontekst.

Lees hierover meer in dit interview met Erwin Mazier.

3. ‘Broeders en zusters’ wordt ‘vrienden’ of ‘volksgenoten’

Oudere vertalingen gebruiken vaak het woord ‘broeders’ in het Nieuwe Testament. Maar de NBV heeft het dan meestal over ‘broeders en zusters’. Dat blijft zo in de NBV21. Dat is een mooi gebruik, want het Griekse woord adelfoi kan heel goed een groep aanduiden die uit mannen én vrouwen bestaat.

In het boek Handelingen gaat het soms net anders: een aantal toespraken beginnen met de woorden andres adelfoi, letterlijk ‘mannen broeders’. Gaat het in deze gevallen niet te ver om met ‘broeders en zusters’ te vertalen?

De NBV koos in sommige van deze gevallen toch voor ‘broeders en zusters’, omdat het daar gaat om een groep waarin waarschijnlijk ook vrouwen waren. In de NBV21 kiezen we een andere oplossing. Bij een toespraak voor medegelovigen gebruiken we ‘vrienden’ (bijvoorbeeld Handelingen 1:16) en bij een toespraak voor een Joods publiek ‘volksgenoten’ (bijvoorbeeld in Handelingen 2:29). ‘Volksgenoten’ kwam trouwens al voor in de NBV (Handelingen 3:17). Het voordeel is dat je ‘vrienden’ en ‘volksgenoten’ zowel exclusief (alleen mannen) als inclusief (mannen en vrouwen) kunt lezen: dat past bij de onzekerheid van deze gevallen. En als het echt duidelijk is dat er alleen een groep mannen aangesproken wordt, staat er net als in de NBV ‘broeders’ (bijvoorbeeld in Handelingen 15:7).

NBV: Broeders en zusters, nakomelingen van Abraham en alle anderen die God vereren, ons werd het nieuws over deze redding bekendgemaakt.

NBV21: Volksgenoten, nakomelingen van Abraham, en ook u allen die God vereert, ons werd het nieuws over deze redding bekendgemaakt.

Meer lezen

Meer lezen over ‘broeders en zusters’? Theoloog des Vaderlands Almatine Leene schreef erover.

Meer lezen over Handelingen in de NBV21? Ilse Visser schreef er een blog over: Zonder samenwerking geen vertaling.

Meer lezen over vernieuwingen in de NBV21?

Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschapv.4.19.1
Volg ons