Die trouw houdt tot in eeuwigheid
Bekende woorden
‘Onze hulp en onze verwachting is van de Here, die hemel en aarde gemaakt heeft, die trouw houdt tot in eeuwigheid en nooit laat varen het werk dat zijn hand eenmaal begonnen is.’
Ik kan allang niet meer tellen hoe vaak ik deze woorden aan het begin van een kerkdienst heb gehoord. Christenen overal ter wereld beginnen op deze manier de zondagse viering. De formulering kan een beetje verschillen, maar de hoofdgedachte blijft hetzelfde: we verwachten het in deze dienst van God, de Schepper, die trouw blijft voor altijd.
Gods chèsèd
Die ‘trouw’ van God raakt me telkens weer. Het Hebreeuwse woord hiervoor is chèsèd, een van de belangrijkste woorden in het Oude Testament die worden gebruikt voor wie God is. In dat woord zitten twee belangrijke elementen: liefde en trouw. Vroeger werd dit woord altijd vertaald met ‘goedertierenheid’. Dat was in onze beleving echt zo’n woord dat bij de Bijbel en in de kerk paste. We wisten misschien, zeker als kind natuurlijk, niet wat dat woord betekende, maar het paste bij God – dat wisten we wel. Het woord liefde als vertaling van chèsèd kan ons op het verkeerde been zetten, omdat het in onze cultuur vaak op het gevoel betrekking heeft dat je voor iemand hebt. Maar het is veel meer dan dat: niet alleen gevoel maar ook een keuze. ‘Liefdevolle trouw’, zo zou je het kunnen vertalen. Of: ‘trouwe liefde’.
In een huwelijk heb je beide nodig: de trouw en de liefde. Die geven een stevige basis, zeker als ze gebaseerd zijn op Gods liefdevolle trouw voor ons. Ik zeg niet dat huwelijken van christenen nooit stuk zullen gaan, de werkelijkheid leert anders. Maar voor God geldt dat zeker: Hij blijft altijd verbonden met wie bij Hem hoort en ‘laat nooit varen het werk dat zijn hand eenmaal begonnen is.’
We zingen ervan
Aan die liefdevolle trouw moest ik laatst denken in een kerkdienst. We zongen over Gods verbond en Gods trouw. De woorden die we in de kerk zingen komen gedeeltelijk uit het boek Psalmen, waarin chèsèd zo vaak voorkomt. Psalm 136 is daar een prachtig voorbeeld van. ‘Eeuwig duurt zijn trouw’ (NBV21) of ‘want Zijn goedertierenheid is voor eeuwig’ (HSV). In mijn Hebreeuwse Bijbel staan die woorden in één lange rij gedrukt: ‘want voor eeuwig (is) zijn chèsèd’. Je kunt het niet missen. De mensen die deze psalm hoorden hebben het vast meegezegd. Dat zou monotoon kunnen klinken, maar het kan ook zijn dat het des te beter tot hen doorgedrongen is: wat er ook mag gebeuren, Gods trouwe liefde begeleidt ons en zal ons altijd begeleiden.
Hoopgevend
In die kerkdienst moest ik denken aan alle negatieve berichten bij het nieuws. Elke dag berichten van oorlog, van dode kinderen, van dreiging. En dan zitten wij in de kerk en belijden iets wat voor altijd blijft, wat er ook gebeurt in de wereld: God blijft trouw in zijn liefde. Het geloof daarin is een anker, een teken van hoop. En door dat in onze diensten steeds weer te belijden, blijven we niet vastzitten in de wanhoop van de wereld. Ik bedoel niet dat we die wereld negeren. Juist als kerk/gemeente van Jezus Christus mogen en moeten we Gods ontferming en zijn liefdevolle trouw laten zien aan mensen die wanhopig zijn. In wat we zeggen en wat we doen laten we zien wat Gods chèsèd betekent. Maar zelf moeten we wel steeds terugkomen bij Gods liefdevolle trouw aan onszelf, anders houden we het niet vol.
Samen belijden en zingen
De kerkdienst op zondag helpt ons daarbij. Daar belijden we samen de essentie van het christelijk geloof: God heeft ons lief met een eeuwige, trouwe liefde en ‘laat niet varen het werk dat zijn hand eenmaal begonnen is’. We hebben elkaar nodig om dat steeds weer te belijden en niet weg te zakken in het moeras van diep verdrietige gebeurtenissen in deze wereld. We zijn als mensen van Christus niet alleen, want Hij heeft ons een gemeenschap gegeven om bij te horen. We zijn ook niet alleen als we op onszelf zijn, want Hij blijft altijd bij ons. Daaruit putten we moed. En dan zijn de volgende woorden die we ook vaak aan het begin van een kerkdienst horen, ook zo bemoedigend:
‘Genade zij u en vrede, van God onze Vader, van Jezus Christus onze Heer, in de gemeenschap met de Heilige Geest.’
Draag die vrede met je mee alle dagen van de week.
