Matteüs 23
Wee de schriftgeleerden en de farizeeën
Extra informatie
Filter op categorie
Het koninkrijk van God in de evangeliën
Marcus en Matteüs spreken over de snelle komst van het koninkrijk van God. Maar de uitspraken van Jezus over de komst van het koninkrijk van God roepen vroeg in de kerkgeschiedenis vragen op. Bij Lucas en Johannes is er al nauwelijks of geen aandacht meer voor het moment waarop het koninkrijk zal aanbreken.
Heiligheid in het Nieuwe Testament: evangeliën en Handelingen
De woorden ‘heilig’ en ‘heiligheid’ komen niet bijzonder vaak voor in de evangeliën en in het boek Handelingen, maar zijn toch niet onbelangrijk. Ze hebben vaak dezelfde betekenis als in het Oude Testament, maar soms is hun toepassing specifiek christelijk.
Wat zijn leerlingen in de Bijbel?
In de joodse traditie zijn leerlingen (in het Grieks: mathêtês) noodzakelijk voor het doorgeven en de uitleg van de Tora. De joodse geleerden hadden scholen met leerlingen, en Johannes de Doper ook (zie bijvoorbeeld Lucas 5:33). Het is dan ook niet vreemd dat Jezus in de evangeliën zijn openbare optreden begint met het aantrekken van leerlingen (Marcus 1:16-20).
Dodenrijk in het Nieuwe Testament
De voorstellingen van het leven na de dood in het Nieuwe Testament sluiten aan bij de ideeën uit het Oude Testament. Maar ze zijn ook beïnvloed door latere Joodse en Griekse denkbeelden over de opstanding en het laatste oordeel. Bij Paulus ligt de nadruk op de dood en opstanding van Jezus. De gelovigen zijn met Jezus gestorven en zullen eeuwig met hem leven.
Wat betekent ‘amen’?
Amen is een Hebreeuws woord met de betekenis van ‘zeker’, ‘werkelijk’, en is afkomstig van het werkwoord ʾaman, dat ‘waar zijn’, ‘betrouwbaar zijn’ betekent. Amen wordt in de Bijbel gebruikt als een uitroep: na een gebed, eed of lofprijzing zeggen de toehoorders hardop ‘amen’ om te bevestigen dat ze ermee instemmen.
Het aardewerk: vaatwerk
Jeruzalem: tempel van Herodes
Zegen in het Nieuwe Testament
In het Oude Testament heeft zegenen de betekenis van het uitspreken van iets goeds over iemand. In het Nieuwe Testament verschuift de betekenis: de zegen is hier een uitspraak van dankzegging of heiliging.
De gebedsmantel en gebedsriemen
Afbeelding van een man die een gebedsmantel en gebedsriemen draagt.
De gebedsmantel met kwastjes
Blindheid in de Bijbel
In de Bijbel komen verschillende verhalen over blindheid voor. Er zijn ook wetten om blinden te beschermen, zoals in Leviticus 19:14. Maar blindheid werd ook gezien als een gebrek, en blinden mochten geen priester worden (Leviticus 21:18).
Farizeeën en het Nieuwe Testament
Farizeeën worden meer dan honderd keer genoemd in het Nieuwe Testament. In de evangeliën heeft Jezus veel discussies met hen over de uitleg van de wet. De verschillende schrijvers van de evangeliën geven ieder een heel eigen perspectief op de farizeeën.
Chorazin: ‘stoel van Mozes’
Foto van de 'stoel van Mozes' in de synagoge van Chorazin in het huidige Israël.
De synagoge van Chorazin
De gebedsriemen
Wat zijn gebedsriemen?
Joden gebruikten gebedsriemen bij het gebed, en dat gebruik bestaat nog steeds. Ook Jezus gebruikte waarschijnlijk gebedsriemen.
Een tekstkritisch probleem: Matteüs 23:14
In de vroegste handschriften en vertalingen van het Nieuwe Testament ontbreekt dit vers. Het lijkt er sterk op dat dit vers later is toegevoegd. Het komt namelijk ook in Marcus 12:40 en Lucas 20:47 voor in vrijwel dezelfde bewoordingen. Dat vermoeden wordt versterkt doordat sommige overschrijvers het vers vóór vers 13 en andere het ná vers 13 hebben ingevoegd. Bijbelwetenschappers hebben er ook op gewezen dat Matteüs veel getallensymboliek in zijn manier van schrijven verwerkt. Vooral de getallen drie, zeven, tien en twaalf zijn belangrijk. Deze achtste ‘Wee jullie’ lijkt dan ook de compositie te verstoren. Misschien heeft dat ook te maken met Matteüs’ keuze om het verhaal van de weduwe in de tempel niet op te nemen (dat in Marcus en Lucas wel direct na deze passages staat). Wellicht heeft hij daarom ook de bijhorende wee-uitspraak over de weduwen weggelaten.
Wat is een proseliet?
Een proseliet is iemand van niet-Joodse afkomst die zich bij het jodendom heeft aangesloten en als een echte jood wordt beschouwd. ‘Proseliet’ komt van het Griekse prosêlutos, dat letterlijk betekent ‘die erbij gekomen is’.
Begraven in het Nieuwe Testament
Wat zijn schriftgeleerden?
Schriftgeleerden hadden veel invloed op de religieuze en cultische literatuur in de tijd van het Nieuwe Testament. Ze waren verbonden aan de tempel, en kopieerden de heilige boeken. Ze waren vertegenwoordigd in het Sanhedrin.
Schriftgeleerden hadden ook buiten de tempel een religieuze taak als leraren van het volk. Lucas noemt de schriftgeleerden ook wel wetgeleerden.