Leviticus 11

Wie was Mozes in de Bijbel?

Mozes leidt het volk van Israël uit de slavernij van Egypte naar het beloofde land Kanaän. Onderweg ontvangt hij op de berg Sinai de wetten van God.
Vlak voordat het volk het land Kanaän binnentrekt, neemt Mozes afscheid en sterft hij.

Het zaaien en ploegen van graan

Wat is zaaien?

Graan werd gezaaid in de weken voor de eerste herfstregens, in oktober. De boer liep over de pas geploegde akker en strooide het zaad met een zwaaiende beweging zo gelijkmatig mogelijk uit. Het zaad droeg hij in een zak of in de plooi van zijn kleding.

Het aardewerk en reinheidswetten

Er zijn twee passages in de Joodse wet die iets zeggen over aardewerk en reinheid.

Rein en onrein

De categorieën rein en onrein bepalen het wereldbeeld van een cultuur en van religieuze groepen. Zij zorgen voor een bepaalde orde. Een indeling in rein en onrein maakt niet alleen onderscheid tussen verschillende plaatsen, voorwerpen, dieren enzovoort, maar ook tussen sociale groepen, bijvoorbeeld tussen vrouwen en mannen, priesters en leken, vreemden en autochtonen. Alleen als we deze universele functie van reinheidswetten in ons achterhoofd houden, kunnen we het doel van die Bijbelse voorschriften begrijpen. Want voor de moderne mens lijken ze vaak onbegrijpelijk. Waarom mag je geen waterdieren zonder vinnen eten, of varkens? En waarom maakt menstruatiebloed een vrouw zeven dagen in cultisch opzicht onrein, zodat ze niet ‘naar de kerk mag’? De vragen die dit tegenwoordig oproept, hebben verschillende achtergronden: we maken ander onderscheid en de teksten zelf geven geen echte redenen. Tegelijk bepalen voorstellingen over reinheid en onreinheid onze gedachten tot op de dag van vandaag, bijvoorbeeld als het gaat over (menstruatie)bloed. Het is dus niet alleen maar een zaak van theorie om inzicht te krijgen in de ordening van het leven die deze Bijbelse voorschriften tot stand brengen.

Rein en onrein in de Bijbel

‘Rein’ en ‘onrein’ zijn in de Bijbel in de eerste plaats cultische begrippen. Ze geven aan of iets geschikt of ongeschikt is voor het gebruik in en rond het heiligdom. In latere bijbelboeken kregen de begrippen ook een sociale of morele betekenis.

Spijswetten in het Oude Testament

Omdat voedsel in het lichaam van de mens terechtkomt, vormt het volgens de Bijbel een belangrijke bron van onreinheid. De spijswetten geven aan welk voedsel onrein is en dus niet door de Israëlieten gegeten mag worden.
Het grootste deel van de spijswetten staat in Leviticus 11 en Deuteronomium 14:3-21. Maar ook in het boek Genesis vinden we voorschriften over voedsel (het verbond met Noach; Genesis 7:2-8; Genesis 8:20).

De oorsprong van de Bijbelse reinheidswetten

Er zijn verschillende theorieën over het ontstaan van de bijbelse reinheidsvoorschriften. De reinheidswetten worden onder andere verklaard als:

Wat is stenen vaatwerk?

Stenen vaten werden gebruikt om water in op te slaan. Ze waren meestal gemaakt van kalksteen. De vorm werd erin gehakt met behulp van een hamer en beitel. Daarna werd het oppervlak glad geslepen. Er zijn ook schalen en bekers van steen gevonden, vooral uit de Tweede Tempelperiode.

Heiligheid in het Oude Testament: heilige personen

Verschillende groepen mensen worden in het Oude Testament ‘heilig’ genoemd:

Woestijn in de Bijbel

De woestijn stond in de tijd van de Bijbel bekend als een onvruchtbaar en gevaarlijk gebied, en als een plek van honger, dorst en wilde dieren (Deuteronomium 1:19; Jesaja 21:1; Jeremia 2:6).
Zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe Testament heeft de woestijn ook nog een andere betekenis: het is een plek waar mensen het moeilijk hebben, maar waar God juist zijn kracht kan laten zien (zie bijvoorbeeld Jesaja 41:18-20).

De waterbron

De kleding van de gewone man

Afbeelding van een gewone man en zijn kleding uit de tijd van het Oude Testament.