Exodus 23
Extra informatie
Filter op categorie
Slavernij en bevrijding – de Exodus als tegenverhaal
‘Ik ben JHWH, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.’ Zo beginnen in Exodus 20:1 de tien woorden. Vele tientallen keren wordt God in de Bijbel getypeerd als degene die Israël redde uit Egypte. Het is hét markerende punt van Israëls geschiedenis. Geregeld wordt Egypte dan aangeduid als bêt ʿăbādîm, ‘het slavenhuis’. De bevrijding uit slavernij is fundamenteel voor Israëls identiteit. Toch wordt er in de boeken van het Oude Testament geen radicaal einde gemaakt aan slavernij. Even verderop in Exodus 20 spreekt het sabbatsgebod over ‘uw slaven en slavinnen’ (vers 10, zie ook vers 17) alsof dat de normaalste zaak van de wereld is. Volgens de Britse rabbijn Jonathan Sacks staat de Thora weliswaar slavernij toe, maar bereidt ze tegelijkertijd de weg voor de uiteindelijke afschaffing ervan. Klopt dat, of stel je zo de Bijbel iets mooier voor dan die werkelijk is?
Wie was Mozes in de Bijbel?
Mozes leidt het volk van Israël uit de slavernij van Egypte naar het beloofde land Kanaän. Onderweg ontvangt hij op de berg Sinai de wetten van God.
Vlak voordat het volk het land Kanaän binnentrekt, neemt Mozes afscheid en sterft hij.
Het zaaien en ploegen van graan
Wat is zaaien?
Graan werd gezaaid in de weken voor de eerste herfstregens, in oktober. De boer liep over de pas geploegde akker en strooide het zaad met een zwaaiende beweging zo gelijkmatig mogelijk uit. Het zaad droeg hij in een zak of in de plooi van zijn kleding.
Goden en geesten in de Bijbel
In het Oude Nabije Oosten had elk land, elke stad en elke clan zijn eigen goden. Er werd onderscheid gemaakt tussen hogere goden, lagere goden en geesten.
Pesach
Pesach is het belangrijkste feest in het Oude Testament. Op dit feest herdenken de Israëlieten de uittocht uit Egypte, beschreven in Exodus 12:1-28. Het woord Pesach is afgeleid van het Hebreeuwse werkwoord voor ‘voorbijgaan’. Dit verwijst naar het ‘voorbijgaan’ van de engel bij de tiende plaag als de engel de huizen van de Israëlieten niet binnengaat. Hierdoor sterven alleen de oudste zonen van de Egyptenaren.
Woestijn in de Bijbel
De woestijn stond in de tijd van de Bijbel bekend als een onvruchtbaar en gevaarlijk gebied, en als een plek van honger, dorst en wilde dieren (Deuteronomium 1:19; Jesaja 21:1; Jeremia 2:6).
Zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe Testament heeft de woestijn ook nog een andere betekenis: het is een plek waar mensen het moeilijk hebben, maar waar God juist zijn kracht kan laten zien (zie bijvoorbeeld Jesaja 41:18-20).
Engelen in het Oude Testament
In het Oude Testament komen verschillende groepen hemelse wezens voor die later ‘engelen’ werden genoemd:
Blindheid in de Bijbel
In de Bijbel komen verschillende verhalen over blindheid voor. Er zijn ook wetten om blinden te beschermen, zoals in Leviticus 19:14. Maar blindheid werd ook gezien als een gebrek, en blinden mochten geen priester worden (Leviticus 21:18).
De wetgeving in de Pentateuch
In de Pentateuch, de eerste vijf boeken van de Bijbel, nemen wetten en voorschriften een belangrijke plaats in. Ze zijn vooral te vinden in:
Hoe lezen wij de Bijbel?
De Bijbel lezen en begrijpen – hoe belangrijk ook voor het geloofsleven – is soms moeilijk. De teksten komen uit een tijd en cultuur die ver verwijderd is van de onze. Bovendien kent de Bijbel een complexe ontstaansgeschiedenis. Er is sprake van uiteenlopende genres, samengestelde composities en uiteenlopende perspectieven vanwaaruit geschreven is. De gemiddelde lezer weet daar weinig van, terwijl het van invloed is op de boodschap en de mogelijke interpretatie voor vandaag. En dan zijn er nog de tekstuele en linguïstische aspecten die het uitdagend maken. Dit alles doorbreekt het beeld van de Bijbel als ‘Het Perfecte Boek’.
Wat is een godenbeeld?
In het Oude Nabije Oosten werden godenbeelden gebruikt bij de verering van goden.