Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Extra informatie

Filter op categorie

Het koninkrijk van God in de evangeliën

Marcus en Matteüs spreken over de snelle komst van het koninkrijk van God. Maar de uitspraken van Jezus over de komst van het koninkrijk van God roepen vroeg in de kerkgeschiedenis vragen op. Bij Lucas en Johannes is er al nauwelijks of geen aandacht meer voor het moment waarop het koninkrijk zal aanbreken.

Wat betekent het woord evangelie?

Het woord evangelie is afgeleid van het Griekse woord euangelion, dat ‘goede boodschap’ betekent. Het werkwoord dat hierbij hoort (euangelizomai), ‘een goede boodschap brengen’, komt voor in de Septuaginta, onder andere in Jesaja 52:7:

Heer als betekenis van het woord kurios

Het Griekse woord kurios betekent: heer. Deze titel wordt in het Nieuwe Testament gebruikt voor God. Maar het is ook een aanduiding voor aardse heren en heersers. Kurios is ook een van belangrijkste titels die Jezus in het Nieuwe Testament krijgt.

Wat is een gebed?

Bidden is een bijzondere manier van spreken tot God. Wie bidt, kan God eren, hem danken of hem om een gunst vragen, maar ook klagen of boete doen.

Wat zijn Engelen?

In ons huidige taalgebruik zijn ‘engelen’ hemelse wezens, die God dienen en zijn wil uitvoeren. In de Bijbel is er een ontwikkeling te zien in het beeld dat men had van engelen, ze kregen steeds meer persoonlijke eigenschappen. 

Wie was Jakobus (zoon van Zebedeüs) in de Bijbel?

Jakobus is een zoon van Zebedeüs en Salome, en een broer van Johannes. Hij is een van de twaalf leerlingen van Jezus. Binnen die groep leerlingen hebben hij en zijn broer een bijzondere plaats: ze zijn vaak bij Jezus op de belangrijkste momenten in zijn leven.

De synagoge

Het Griekse woord sunagôgê betekent letterlijk ‘plaats van samenkomst’. In een synagoge kwamen joden onder andere bij elkaar op sabbat om te lezen uit de wet en de profeten. In de tijd van het Nieuwe Testament waren er synagogen in Israël, maar ook daarbuiten.

Leerling bij Marcus

Marcus beschrijft de leerlingen vooral als verwonderd en niet-begrijpend. Hij neemt de lezer van zijn evangelie mee op de weg die de leerlingen met Jezus gaan, waarbij ze zich afvragen:

Wie was Andreas in de Bijbel?

Andreas is een van de twaalf apostelen van Jezus. Hij is een broer van Simon Petrus. Hun vader heet Jona of Johannes (Matteüs 16:17; Johannes 1:42). Als Jezus Simon Petrus en Andreas roept om hem te volgen zijn ze nog vissers bij het Meer van Galilea (Marcus 1:16-17). Andreas woont dan in Kafarnaüm. Volgens het evangelie volgens Johannes is Andreas eerst een leerling van Johannes de Doper. Wanneer Johannes en Andreas Jezus zien, zegt Johannes dat Jezus het lam van God is. Daarna besluit Andreas om Jezus te volgen en vertelt hij aan zijn broer Petrus dat Jezus de messias is (Johannes 1:35-41).

Wat betekent ‘Mensenzoon’?

In de evangeliën spreekt Jezus geregeld over zichzelf als ‘de Mensenzoon’.

Wie was Johannes Zebedeüs?

Johannes is een zoon van Zebedeüs en Salome en een broer van Jakobus. Hij is een van de twaalf leerlingen van Jezus. Binnen die groep leerlingen hebben hij en zijn broer een bijzondere plaats: ze zijn vaak bij Jezus op de belangrijkste momenten in zijn leven.

God als vader

Het beeld van God als vader is belangrijk in veel delen van de Bijbel. Maar het beeld wordt op verschillende manieren gebruikt. God wordt gezien als vader van:

Wat zijn leerlingen in de Bijbel?

In de joodse traditie zijn leerlingen (in het Grieks: mathêtês) noodzakelijk voor het doorgeven en de uitleg van de Tora. De joodse geleerden hadden scholen met leerlingen, en Johannes de Doper ook (zie bijvoorbeeld Lucas 5:33). Het is dan ook niet vreemd dat Jezus in de evangeliën zijn openbare optreden begint met het aantrekken van leerlingen (Marcus 1:16-20).

De evangeliën over gemeentes

In de vier evangeliën zijn sporen te vinden van de eigen identiteit van de verschillende gemeentes.

Wat betekent ‘amen’?

Amen is een Hebreeuws woord met de betekenis van ‘zeker’, ‘werkelijk’, en is afkomstig van het werkwoord ʾaman, dat ‘waar zijn’, ‘betrouwbaar zijn’ betekent. Amen wordt in de Bijbel gebruikt als een uitroep: na een gebed, eed of lofprijzing zeggen de toehoorders hardop ‘amen’ om te bevestigen dat ze ermee instemmen.

Reizen in de Bijbel

In het oude Israël waren er verschillende redenen om op reis te gaan. Men reisde over het algemeen te voet, maar ook wel op ezels of andere dieren. Ook werden er wagens gebruikt om mee te reizen, of om goederen mee te vervoeren.

Engelen in het Nieuwe Testament

Net als in het Oude Testament komen ook in het Nieuwe Testament engelen voor. Er heeft echter een verschuiving plaatsgevonden in de rol die de engelen spelen. 

Uitverkiezing in het Nieuwe Testament

Het begrip 'uitverkiezing' komt in het Nieuwe Testament op twee manieren ter sprake:

Wat betekent de messias?

Messias is afgeleid van het Hebreeuwse woord masjiach. Het betekent gezalfde, en het wordt in het Nederlands weergegeven als ‘messias’. De Griekse weergave van 'messias' is christos, in het Nederlands bekend als Christus. In het Nieuwe Testament krijgt Jezus deze titel. In de vroegchristelijke gemeentes werd Christus ook als eigennaam van Jezus gebruikt, en dat gebeurt nog steeds.

Olijfberg en Getsemane in de Bijbel

De Olijfberg is een berg aan de oostkant van Jeruzalem. De berg is ongeveer 820 meter hoog en de middelste top van een korte bergketen. De Olijfberg ligt dicht bij de stad, tegenover de tempel. Tussen de Olijfberg en de stad ligt het Kidrondal. De Olijfberg heeft zijn naam te danken aan zijn vruchtbare grond, die zeer geschikt is voor het verbouwen van olijven. Op de Olijfberg stonden dan ook veel olijfbomen. Aan de oostkant van de Olijfberg lagen in de tijd van Jezus de dorpjes Betfage en Betanië (Marcus 11:1).

Jeruzalem: tempel van Herodes

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 12:35-13:2

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 12:35-13:2 om gaat?

Wat is een gelijkenis in de Bijbel?

Bij zijn onderwijs gebruikt Jezus vaak voorbeelden. Vaak hebben deze voorbeelden de vorm van een kort verhaal. Deze verhalen worden gelijkenissen genoemd. Sommige gelijkenissen zijn kort en eenvoudig, andere zijn lang en ingewikkeld. En de boodschap van elke gelijkenis is weer anders. De meeste gelijkenissen in de Bijbel staan op naam van Jezus, maar hij was niet de enige die gelijkenissen vertelde.

Wat is het Sanhedrin?

Het Sanhedrin was het hoogste bestuurs- en rechtscollege dat Joodse aangelegenheden behandelde. Er bestonden meerdere sanhedrins, maar het bekendste was het grote Sanhedrin. Dat Sanhedrin speelt ook een rol in het Nieuwe Testament. Het staat ook wel bekend als de hoge raad. 

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 13:14-27

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 13:14-27 om gaat?

De latere ontwikkeling van eschatologie

Met de dood van Jezus bleek dat de nieuwe wereld nog niet gekomen was op een manier die mensen hadden verwacht. De verwachtingen over de eindtijd werden daarom anders ingevuld.

Slavenarbeid in de Grieks-Romeinse tijd

Niet alle slaven leefden in dezelfde omstandigheden. In de Grieks-Romeinse tijd was het werk dat slaven moesten doen heel verschillend.

De koning in het Nieuwe Testament

De Israëlieten hadden in de tijd van het Nieuwe Testament geen eigen koning meer. Ze werden geregeerd door Herodes de Grote en zijn nakomelingen, die aangesteld waren door de Romeinen.

Wat is een mantel?

Een mantel of bovenkleed werd over de tuniek heen gedragen. Zowel mannen als vrouwen droegen een bovenkleed.
De mantel was meestal gemaakt van zwaardere stof dan de tuniek. Hij werd om het middel bijeengehouden met een gordel van stof of leer.
Mensen droegen niet altijd een mantel. Bij lichamelijk werk was het makkelijker om alleen een tuniek te dragen.