Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Extra informatie

Filter op categorie

Het koninkrijk van God in de evangeliën

Marcus en Matteüs spreken over de snelle komst van het koninkrijk van God. Maar de uitspraken van Jezus over de komst van het koninkrijk van God roepen vroeg in de kerkgeschiedenis vragen op. Bij Lucas en Johannes is er al nauwelijks of geen aandacht meer voor het moment waarop het koninkrijk zal aanbreken.

Wat betekent het woord evangelie?

Het woord evangelie is afgeleid van het Griekse woord euangelion, dat ‘goede boodschap’ betekent. Het werkwoord dat hierbij hoort (euangelizomai), ‘een goede boodschap brengen’, komt voor in de Septuaginta, onder andere in Jesaja 52:7:

Wie is de zoon van David?

Een deel van het Joodse volk verwachtte rond het begin van de jaartelling een bijzondere afstammeling van David. Hij zou het oorspronkelijke rijk van Israël herstellen. Deze verwachting is gebaseerd op oudtestamentische teksten waarin God aan David belooft dat altijd een van zijn nakomelingen als koning zal heersen. Dit lees je bijvoorbeeld in 2 Samuel 7:16: ‘Jou stel ik in het vooruitzicht dat je koningshuis eeuwig zal voortbestaan en je ​troon​ nooit zal wankelen.’

Wat is het koninkrijk van God?

Het koninkrijk van God is een vertaling van het Griekse basileia tou theou. Het begrip wijst op de macht van God in het heden en de toekomst. Het koninkrijk van God speelt een belangrijke rol in het onderwijs van Jezus. Het begrip heeft duidelijke wortels in het Oude Testament.

Wie was Jakobus (zoon van Zebedeüs) in de Bijbel?

Jakobus is een zoon van Zebedeüs en Salome, en een broer van Johannes. Hij is een van de twaalf leerlingen van Jezus. Binnen die groep leerlingen hebben hij en zijn broer een bijzondere plaats: ze zijn vaak bij Jezus op de belangrijkste momenten in zijn leven.

Leerling bij Marcus

Marcus beschrijft de leerlingen vooral als verwonderd en niet-begrijpend. Hij neemt de lezer van zijn evangelie mee op de weg die de leerlingen met Jezus gaan, waarbij ze zich afvragen:

Wie was Mozes in de Bijbel?

Mozes leidt het volk van Israël uit de slavernij van Egypte naar het beloofde land Kanaän. Onderweg ontvangt hij op de berg Sinai de wetten van God.
Vlak voordat het volk het land Kanaän binnentrekt, neemt Mozes afscheid en sterft hij.

Wat betekent ‘Mensenzoon’?

In de evangeliën spreekt Jezus geregeld over zichzelf als ‘de Mensenzoon’.

Wat is een hogepriester?

De hogepriester was het hoofd van de priesters. Het ambt van hogepriester was erfelijk, net als dat van de gewone priester.
De eerste hogepriester was Aäron, die gezalfd werd door Mozes.

De wegen

Het vaak bergachtige landschap was van grote invloed op de ligging van de wegen in het land. Het was het makkelijkst om een weg aan te leggen in de vlakte of in een dal. Bergen werden overgestoken via passen, en rivieren via oversteekplaatsen waar het water niet te hoog stond.
De meeste grote wegen liepen van noord naar zuid. Een aantal belangrijke hoofdwegen waren internationale handelswegen tussen Egypte en de Rode Zee in het zuiden, en Fenicië en Mesopotamië in het noorden en noordoosten. Daartussen liepen kleinere, regionale wegen van oost naar west. Deze wegen gebruikten mensen ook om te reizen.

Dopen in de Bijbel

Dopen is een complete onderdompeling in water. In de Bijbel is het een teken van een nieuw begin en van inwijding. Jezus laat zich dopen door Johannes de Doper. Later wordt de doop een belangrijk inwijdingsritueel in de christelijke gemeenten.

Wie was Johannes Zebedeüs?

Johannes is een zoon van Zebedeüs en Salome en een broer van Jakobus. Hij is een van de twaalf leerlingen van Jezus. Binnen die groep leerlingen hebben hij en zijn broer een bijzondere plaats: ze zijn vaak bij Jezus op de belangrijkste momenten in zijn leven.

Wat zijn leerlingen in de Bijbel?

In de joodse traditie zijn leerlingen (in het Grieks: mathêtês) noodzakelijk voor het doorgeven en de uitleg van de Tora. De joodse geleerden hadden scholen met leerlingen, en Johannes de Doper ook (zie bijvoorbeeld Lucas 5:33). Het is dan ook niet vreemd dat Jezus in de evangeliën zijn openbare optreden begint met het aantrekken van leerlingen (Marcus 1:16-20).

De evangeliën over gemeentes

In de vier evangeliën zijn sporen te vinden van de eigen identiteit van de verschillende gemeentes.

Wat betekent ‘amen’?

Amen is een Hebreeuws woord met de betekenis van ‘zeker’, ‘werkelijk’, en is afkomstig van het werkwoord ʾaman, dat ‘waar zijn’, ‘betrouwbaar zijn’ betekent. Amen wordt in de Bijbel gebruikt als een uitroep: na een gebed, eed of lofprijzing zeggen de toehoorders hardop ‘amen’ om te bevestigen dat ze ermee instemmen.

Reizen in de Bijbel

In het oude Israël waren er verschillende redenen om op reis te gaan. Men reisde over het algemeen te voet, maar ook wel op ezels of andere dieren. Ook werden er wagens gebruikt om mee te reizen, of om goederen mee te vervoeren.

Geld in het Nieuwe Testament

In de tijd van het Nieuwe Testament werd er vooral betaald met Griekse of Romeinse munten. Ruilhandel kwam alleen op kleine, lokale schaal voor.

Christus zegent de kinderen

Marcus 10 – Een kaleidoscoop van macht

Voor wie is het koninkrijk van God in de eerste plaats bestemd? Dit is een belangrijke vraag in Marcus 10, waarin Jezus bijzondere aandacht heeft voor mensen die weinig macht hebben. Dit weerspiegelt zowel de leer van Jezus als de realiteit van de vroege christelijke gemeenten.

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 10:1-12

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 10:1-12 om gaat?

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 10:13-31

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 10:13-31 om gaat?

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 10:32-45

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 10:32-45 om gaat?

De lijfstraf in de Bijbel

Er werden in de Bijbel ook lijfstraffen opgelegd. Een mogelijke straf was het toedienen van stokslagen. Als iemand stokslagen kreeg, mochten dat er volgens Deuteronomium 25:1-3 maximaal veertig zijn.
Volgens de Romeinse wetten mochten Romeinse burgers niet gegeseld worden zonder proces. Hier beroept Paulus zich bijvoorbeeld ook op in Handelingen 16:37.

De Genezing van Bartimeüs (Marcus 10:46-52)

Wie was Bartimeüs in de Bijbel?

Bartimeüs is een blinde bedelaar in de stad Jericho, die door Jezus wordt genezen. Na zijn genezing wordt Bartimeüs een volgeling van Jezus.

Aantekeningen en Preekinspiratie bij Marcus 10:46-52

Wil je je meer verdiepen in waar het in Marcus 10:46-52 om gaat?

Wat is overspel in de Bijbel?

Overspel was een ernstig misdrijf in de wereld van de Bijbel. Het werd bestraft met de doodstraf, iets dat ook bij de omliggende volken gebeurde.

Zegen in het Nieuwe Testament

In het Oude Testament heeft zegenen de betekenis van het uitspreken van iets goeds over iemand. In het Nieuwe Testament verschuift de betekenis: de zegen is hier een uitspraak van dankzegging of heiliging.

Wie was David in de Bijbel?

David was de tweede koning van Israël. Hij regeerde waarschijnlijk van ongeveer 1010 tot 970 voor Christus.

Christus zegent de kinderen-de Wet

Wat waren de Griekse munten?

Er waren nog andere Griekse munten naast de talent en de drachme. Dat zijn de mine (of mna), stater, obolos, chalkos en lepton. Ze komen vaak niet onder deze naam in bijbelvertalingen voor, omdat hun precieze waarde in de tekst van minder belang is.

Jezus’ reis van Galilea naar Jeruzalem

Blindheid in de Bijbel

In de Bijbel komen verschillende verhalen over blindheid voor. Er zijn ook wetten om blinden te beschermen, zoals in Leviticus 19:14. Maar blindheid werd ook gezien als een gebrek, en blinden mochten geen priester worden (Leviticus 21:18).

De genezing van een blinde in Jericho

De voorstelling stamt uit 'Dat boeck vanden leven ons lief heeren Ihesu Christi' gedrukt door Claes Leeu in 1488 in Antwerpen. De houtsnedes in dit exemplaar zijn met de hand ingekleurd.

Genezing van de blinde te Jericho

Op het schilderij raakt Jezus de blinde aan; in de tekst van Marcus en Lucas gebeurt dat niet, wel in Matteüs, waar sprake is van twee blinden

Wie zijn de farizeeën

De farizeeën waren in Jezus’ tijd belangrijke religieuze leiders van het Joodse volk.

Wat is een scheidingsbrief?

Een scheidingsbrief is een document dat een vrouw meekreeg als haar man van haar wilde scheiden.

Opstanding van Jezus

Voor de vroege kerk is de opstanding van Jezus een van de meest belangrijke onderwerpen. In het Nieuwe Testament komt het dan ook veel terug in de geschriften. Jezus is verworpen door een belangrijk deel van zijn Joodse volksgenoten en gekruisigd door de Romeinen. Maar door de opstanding maakt God duidelijk dat Jezus helemaal bij hem hoort.
In de geschriften van het Nieuwe Testament wordt overal gesproken over de opstanding van Jezus, maar op verschillende manieren. Hoe jonger de geschriften zijn, hoe concreter de opstanding van Jezus beschreven wordt.

Handoplegging in de Bijbel

Handoplegging is een symbolisch gebaar. Een hogergeplaatst persoon legt één of beide handen op het hoofd van een lagergeplaatst persoon of op de kop van een dier. Zo wordt de persoon of het dier voor een speciaal doel aangewezen. Of er wordt een bepaalde macht of invloed op hem overgedragen.

Wat zijn schriftgeleerden?

Schriftgeleerden hadden veel invloed op de religieuze en cultische literatuur in de tijd van het Nieuwe Testament. Ze waren verbonden aan de tempel, en kopieerden de heilige boeken. Ze waren vertegenwoordigd in het Sanhedrin.
Schriftgeleerden hadden ook buiten de tempel een religieuze taak als leraren van het volk. Lucas noemt de schriftgeleerden ook wel wetgeleerden.